Czy można pracować na urlopie macierzyńskim?

Poniedziałek, 5 października 2009 (05:00)

Czytelniczka prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą i jest na urlopie macierzyńskim. Chciałaby w jego trakcie wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia (nauczanie języka obcego do trzech godz. dziennie w siedzibie zleceniodawcy). Nie wie jednak, czy koliduje to z zasadami sprawowania opieki nad dzieckiem. A dodatkowo, czy powiadamiając o tym fakcie ZUS nie straci zasiłku macierzyńskiego?

Zdjęcie

Czy pracując w czasie urlopu macierzyńskiego można stracić prawo do zasiłku? /© Bauer
Czy pracując w czasie urlopu macierzyńskiego można stracić prawo do zasiłku?
/© Bauer
W udzieleniu odpowiedzi na pytanie pomocne będą dwie ustawy: o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: ustawa o sus) oraz o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (dalej: ustawa chorobowa).

Szukasz pracy? Przejrzyj oferty w naszym serwisie

Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy o sus, osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od dnia rozpoczęcia działalności gospodarczej do dnia jej zakończenia. Za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność (art. 8 ust. 6 ustawy o sus) uważa się m.in. osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt. 1 ustawy chorobowej, zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonej, która w okresie ubezpieczenia chorobowego albo w okresie urlopu wychowawczego urodziła dziecko. Długość trwania urlopu macierzyńskiego, mającego wpływ na okres pobierania zasiłku macierzyńskiego, uregulowana została w Kodeksie pracy.

Reklama

Zasiłek macierzyński przysługuje, co do zasady, przez okres ustalony przepisami kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego lub okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego.

Odpowiadając na postawione pytanie należy stwierdzić, że zasady wypłaty zasiłku macierzyńskiego w okresie, gdy wykonywana jest praca zarobkowa, wyglądają inaczej w przypadku osoby pozostającej w stosunku pracy, a inaczej np. w przypadku osoby prowadzącej jednoosobową działalność gospodarczą. Zgodnie z art. 29 ust. 7 ustawy chorobowej, wysokość zasiłku macierzyńskiego pomniejsza się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy, w którym pracownik łączy korzystanie z dodatkowego urlopu macierzyńskiego lub dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego takiego urlopu na zasadach określonych w art. 1821 k.p.

Z uprawnień, o których mowa w art. 1821 k.p., pracownicy będą mogli w ograniczonym zakresie korzystać począwszy od 1.01.2010 r. Z dodatkowych urlopów uprawnieni w pełni skorzystają dopiero po 31.12.2013 r.

Biorąc pod uwagę treść powyższego przepisu, który posługuje się terminem "wykonywanie pracy" (mówi także o wymiarze czasu pracy), należy stwierdzić, że dotyczy on wyłącznie zatrudnienia w ramach stosunku pracy. Nie ma więc podstaw do obniżenia zasiłku macierzyńskiego w sytuacji, gdy pracownica, bądź tym bardziej osoba prowadząca działalność gospodarczą, będzie wykonywała czynności na podstawie umowy cywilnoprawnej lub innego stosunku prawnego, nie pozostając w stosunku pracy. Należy jednak pamiętać, że zgodnie z art. 9 ust. 1c ustawy o sus, osoby wykonujące m.in. pracę na podstawie umowy zlecenia, jak również prowadzące pozarolniczą działalność, spełniające jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowym z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego. Mogą one jednak dobrowolnie, na swój wniosek, być objęte ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi także z pozostałych, wszystkich lub wybranych tytułów.

Marta Bałchanowska, radca prawny w Kancelarii Prawnej IURICO

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dn. 25.06.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 31, poz. 267 z późn. zm.
  2. Ustawa z dn. 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 z późn. zm.
  3. Ustawa z dn. 26.06.1974 r. Kodeks pracy - tekst jedn. Dz.U. 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.

Powrót do pracy czy urlop wychowawczy? Porozmawiaj na Forum

Czytaj również:

Korzystniejszy macierzyński

Nie tylko matki lepiej chronione

Przedsiębiorcze matki odzyskają odsetki

Przedsiębiorcze matki nie będą płacić składek społecznych z działalności

ZOBACZ AUTORSKĄ GALERIĘ ANDRZEJA MLECZKI

Zdjęcie

Rys. Andrzej Mleczko / 
Rys. Andrzej Mleczko

Zobacz również

  • ​W Polsce brakuje do pracy 50 tys. informatyków

    Branża IT rozwija się bardzo dynamicznie, a co za tym idzie rośnie zapotrzebowanie na specjalistów w tym sektorze. Pracodawcy mają problem ze znalezieniem odpowiednio wykwalifikowanej kadry:... więcej