TK: Koniec profilowania bezrobotnych?

Czwartek, 7 czerwca (12:00)

Trybunał Konstytucyjny orzekł wczoraj, że uregulowanie w rozporządzeniu zasad przypisywania przez urząd pracy profilu osobie bezrobotnej jest niezgodne z konstytucją. Według Trybunału regulacja odnosząca się do tej kwestii powinna znaleźć się w ustawie. TK uznał, że przepis narusza zasadę wyłączności ustawowej oraz nie określa w ustawie odpowiednich wytycznych do wydania rozporządzenia.

Zdjęcie

Urzędy pracy nie mogą profilować bezrobotnych /123RF/PICSEL
Urzędy pracy nie mogą profilować bezrobotnych
/123RF/PICSEL

Zaskarżony przez Rzecznika Praw Obywatelskich przepis ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku stanowi, że "minister do spraw pracy określi w drodze rozporządzenia sposób ustalania profilu pomocy oraz postępowanie w ramach profili pomocy, mając na uwadze zwiększenie szans bezrobotnego na rynku pracy".  

Chodzi o - ustalany przez urząd pracy - profil dla osoby bezrobotnej na podstawie którego, określa się później formę pomocy przysługującej bezrobotnemu. W celu ustalenia profilu urząd gromadzi dane osobowe bezrobotnego, wśród których są m.in. wiek, płeć, wykształcenie, stopień niepełnosprawności i czas pozostawania bez pracy.  

Reklama

Podając ustne motywy wyroku sędzia sprawozdawca Leon Kieres zaznaczył, że "profilowanie niewątpliwie oznacza gromadzenie i przetwarzanie informacji o jednostkach". Trybunał uznał, że kompletne regulacje dot. zasad i trybu przeprowadzania profilowania powinny się znaleźć "bezwzględnie w ustawie".

Natomiast pozostałe aspekty profilowania - zdaniem TK - mogą być dzielone między ustawę i rozporządzenie na zasadach przewidzianych przez konstytucję.   Trybunał wskazał, że reguły dot. profilowania zawarte w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku są bardzo ogólnikowe i wynika z niej jedynie, jakie podmioty biorą udział w tej czynności oraz jaki jest jej wynik.  

"Ustawa w żaden sposób nie reguluje natomiast zakresu danych zbieranych w czasie profilowania, a więc zasad zbierania informacji, ani też reguł ich przetwarzania, czyli przeliczania na punkty, których suma determinuje przypisanie do profilu" - zaznaczono w uzasadnieniu orzeczenia.  

Sędzia Kieres stwierdził, że "w rezultacie podstawą udostępnienia przez bezrobotnego informacji urzędowi pracy nie jest ustawa, jak wymaga tego konstytucja, tylko rozporządzenie".  

TK uznał, że obiektywną koniecznością pozyskiwania danych bezrobotnych przez urzędy pracy w celu świadczenia im efektywnej pomocy oraz wieloletnia tradycja takiego działania nie może być podstawą niekonstytucyjnych rozwiązań. "Osiągnięcie tych celów nie może następować kosztem naruszenia konstytucyjnego standardu gromadzenia i przetwarzania informacji o jednostkach" - wskazał Trybunał.  

W uzasadnieniu wyroku zauważono też, że ustawa daje ministrowi tylko jedną wskazówkę dot. profilowania. "Nakazuje mu podczas wydawania rozporządzenia ws. profilowania wziąć pod uwagę potrzebę zwiększenie szans bezrobotnego na rynku pracy. Sformułowanie to nie jest dostateczną wytyczną dla aktu wykonawczego w rozumieniu konstytucji" - ocenił Trybunał.  

W skardze złożonej do TK Rzecznik Praw Obywatelskich, wskazywał, że przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku dotyczące ustalania profilu bezrobotnego powinny być unormowane w ustawie, a przekazanie tej materii do regulacji podustawowej jest niezgodne z konstytucją.  

Zdaniem RPO, informacje pozyskiwane przez urząd zawierają dane wrażliwe, odnoszące się do najbardziej intymnych sfer życia człowieka. Rzecznik zwrócił uwagę, że katalog informacji o osobie bezrobotnej określony w rozporządzeniu zawiera dane osobowe: wiek, płeć, wykształcenie, umiejętności, uprawnienia i doświadczenie zawodowe, stopień niepełnosprawności, czas pozostawania bez pracy, miejsce zamieszkania pod względem oddalenia od potencjalnych miejsc pracy oraz dostępność do nowoczesnych form komunikowania się z powiatowym urzędem i pracodawcami.   Rzecznik dodał też, że przypisanie osoby bezrobotnej do danego profilu może zamknąć jej możliwość skorzystania z określonej formy pomocy mimo oferowania danej formy przez urząd.  

W skardze zwrócono też uwagę, że  przepisy pomijają możliwość zaskarżenia decyzji o przypisaniu osoby bezrobotnej do jednego z trzech profili pomocy. Jednak Trybunał umorzył rozpatrywanie zaskarżenia w tym zakresie.   TK zdecydował, że orzeczenie wejdzie w życie po upływie 12 miesięcy od opublikowania.

"Wynikało to z potrzeby zachowania ciągłości pomocy świadczonej bezrobotnym przez urzędy pracy" - wskazał Trybunał.   Trybunał wydał orzeczenie w pięcioosobowym składzie, któremu przewodniczył sędzia TK Zbigniew Jędrzejewski. Wyrok Trybunału jest ostateczny.

autor: Mateusz Mikowski

Artykuł pochodzi z kategorii: Kategoria główna

POLECANE zwiń