GUS: Najkrócej pomagający członkowie rodzin

Wtorek, 19 lipca 2016 (12:41)

Zatrudniony w sektorze prywatnym pracuje przeciętnie 39 godzin tygodniowo. Ten z sektora publicznego - o dwie godziny mniej. W jakich branżach pracuje się najlżej? Główny Urząd Statystyczny opublikował raport "Aktywność ekonomiczna ludności Polski". Najnowsze dane dotyczą IV kwartału 2015 r. Ilu nas pracuje?

Zdjęcie

Liczba osób pracujących na własny rachunek wynosiła 2959 tys. (tj. 18,2% ogółu pracujących) /123RF/PICSEL
Liczba osób pracujących na własny rachunek wynosiła 2959 tys. (tj. 18,2% ogółu pracujących)
/123RF/PICSEL

W badanym czasie ludność aktywna zawodowo w wieku 15 lat i więcej (a więc wszyscy pracujący zawodowo i zarejestrowani bezrobotni) liczyła w Polsce 17,5 mln osób. Pracowało 16 mln 280 tys. osób; 1 mln 210 tys. osób to bezrobotni.   Wskaźnik zatrudnienia, wynoszący w ostatnim kwartale 2014 roku 51,7 proc., w IV kwartale 2015 roku osiągnął poziom 52,6 proc. W porównaniu z analogicznym okresem poprzedniego roku pracujących było o 262 tysiące więcej. Liczba osób bezrobotnych spadła natomiast o 200 tys. (stopa bezrobocia zmniejszyła się z 8,1 proc. do 6,9 proc.)   Wzrost liczby osób pracujących był większy wśród kobiet, a ze względu na miejsce zamieszkania - wśród mieszkańców miast. Nadal jednak wśród osób pracujących przeważają mężczyźni - ich udział wyniósł w IV kwartale 2015 r. 55,2 proc., oraz mieszkańcy miast, stanowiący w analizowanym okresie 61,1 proc. ogółu pracujących. 

Jak pracują Polacy?

 Zdecydowana większość Polaków pracuje w charakterze pracowników najemnych - w IV kwartale 2015 r. było to 79,0 proc. ogółu zatrudnionych (w tym 69,9 proc. w sektorze prywatnym). Pracujący na własny rachunek stanowią 18,2 proc.   Niemal 28 proc. pracowników najemnych ma umowę na czas określony. Głównym powodem jest niemożność znalezienia pracy stałej.   W niepełnym wymiarze czasu pracy pracowało 1 mln 198 tys. osób, tj. 7,4 proc. ogółu pracujących. Częściej były to kobiety niż mężczyźni - w wymiarze krótszym niż pełen etat pracowało 10,7 proc. zatrudnionych kobiet wobec 4,6 proc. mężczyzn.  

Reklama

Na własny rachunek

Liczba osób pracujących na własny rachunek wynosiła 2959 tys. (tj. 18,2% ogółu pracujących), w tym 643 tys. osób to pracodawcy (tj. 21,7% pracujących na własny rachunek). Pomagający członkowie rodzin liczyli 459 tys. osób, co stanowiło 2,8% całej populacji pracujących. Pracownicy najemni stanowią najliczniejszą grupę zarówno wśród mieszkańców miast, jak i wsi, przy czym ich odsetek jest wyraźnie wyższy wśród pracujących mieszkańców miast (86,2%) niż wsi (67,6%). Natomiast udział pracujących na własny rachunek oraz pomagających członków rodziny jest wyższy wśród mieszkańców wsi (odpowiednio 26,1% oraz 6,3%) niż wśród mieszkańców miast (odpowiednio 13,1% oraz 0,6%), co jest ściśle związane z rolnictwem indywidualnym.

Przeciętny czas pracy

Przeciętny tygodniowy czas pracy w głównym miejscu pracy wyniósł 38,5 godz. Nieco dłużej pracowali mieszkańcy wsi (38,6 godz.) niż miast (38,5 godz.), natomiast kobiety pracowały krócej niż mężczyźni (odpowiednio: 36,5 godz. i 40,2 godz.). Dłużej pracowały osoby pracujące w sektorze prywatnym (39,0 godz. wobec 37,0 godz. w sektorze publicznym). Najdłużej pracowali pracodawcy (44,3 godz.), najkrócej pomagający członkowie rodzin (32,4 godz.).

Najwyższą przeciętną liczbę godzin przepracowanych w tygodniu odnotowano w budownictwie (41,6 godzin) oraz w branży związanej z transportem i magazynowaniem (41,4 godziny). Na drugim biegunie znalazła się edukacja (34,5 godziny) oraz działalność związana z kulturą, rozrywką i rekreacją (35 godzin).   W więcej niż jednym miejscu pracy pracowało 902 tys. osób. Udział tej populacji w liczbie pracujących ogółem wyniósł 5,5 proc. Aż 57,9 proc. wszystkich pracujących znajduje zatrudnienie w sektorze usługowym.  

Oferty pracy dla Ciebie

W więcej niż jednym miejscu pracy pracowało 902 tys. osób. Udział tej populacji w liczbie pracujących ogółem wyniósł 5,5%. Pracę dodatkową częściej wykonywali mężczyźni niż kobiety (6,3% ogółu pracujących mężczyzn wobec 4,6% kobiet) oraz mieszkańcy wsi niż miast (odpowiednio: 7,5% i 4,3%). Praca dodatkowa wykonywana była najczęściej w rolnictwie (46,7% ogółu pracujących dodatkowo), a następnie w edukacji (9,5%) oraz w opiece zdrowotnej i pomocy społecznej (8,6%).

Innej pracy niż obecnie wykonywana poszukiwało 290 tys. osób pracujących, co stanowiło 1,8% ogółu. Taki sam udział odnotowano zarówno wśród pracujących mężczyzn jak i kobiet, natomiast biorąc pod uwagę miejsce zamieszkania innej pracy poszukiwało 2,0% pracujących mieszkańców miast, wśród mieszkańców wsi odsetek ten był niższy i wyniósł 1,4%.

Najważniejszą przyczyną poszukiwania pracy była chęć poprawy warunków finansowych. Powód ten wskazało 166 tys. osób, czyli 57,2% ogółu poszukujących innej pracy. Drugą pod względem wielkości grupę stanowiły osoby poszukujące stałej pracy - 33 tys. osób (11,4%), natomiast poszukiwanie pracy zgodnej z kwalifikacjami wskazywało 26 tys. osób, tj. 9,0%. Liczba osób pracujących zainteresowanych podjęciem pracy w innym kraju europejskim wyniosła 65 tys. osób, co stanowiło 22,4% ogółu poszukujących innej pracy.

W IV kwartale 2015 r. populacja osób bezrobotnych liczyła 1210 tys. i zmniejszyła się zarówno w stosunku do poprzedniego kwartału, jak i, w większym stopniu, w okresie roku. Nadal wśród osób bezrobotnych większość stanowią mężczyźni - ich udział w IV kwartale 2015 r. wyniósł 53,9%, oraz mieszkańcy miast stanowiący w analizowanym okresie 57,2% ogółu bezrobotnych.

W IV kwartale 2015 r. stopa bezrobocia ogółem wyniosła 6,9%. Wskaźnik ten cechowały podobne tendencje zmian co liczbę osób bezrobotnych - natężenie bezrobocia zmniejszyło się w porównaniu z poprzednim kwartałem oraz, w większym stopniu, w ciągu roku. Podobnie jak w przypadku liczby bezrobotnych, spadek stopy bezrobocia w okresie kwartału odnotowano jedynie w populacji kobiet. Wśród mężczyzn miernik ten uległ niewielkiemu wzrostowi, a także wśród mieszkańców miast, przy jednoczesnym jego wzroście wśród mieszkańców wsi. Natomiast zmniejszenie się stopy bezrobocia w okresie roku wystąpiło zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn oraz wśród mieszkańców miast i wsi.

Liczba osób bezrobotnych w wieku produkcyjnym wyniosła 1195 tys., z tego 888 tys. osób było w wieku mobilnym, a 307 tys. w wieku niemobilnym, natomiast stopa bezrobocia dla tych subpopulacji wyniosła odpowiednio: 7,1% oraz 8,2% i 5,0%. Największą liczbę osób bezrobotnych odnotowano wśród osób w wieku 25-34 lata (371 tys.), natomiast najmniejszą wśród osób w wieku 55 lat i więcej (134 tys.). Wśród osób w wieku 55 lat i więcej zaobserwowano jednocześnie najniższy poziom stopy bezrobocia - 4,6%. Nadal najwyższa stopa bezrobocia występuje wśród młodzieży, czyli osób w wieku 15-24 lata - w IV kwartale 2015 r. wyniosła 20,3% (populacja osób bezrobotnych w tej grupie wieku liczyła 278 tys.).

Wykształcenie pomaga

Najniższe natężenie bezrobocia dotyczyło osób z wykształceniem wyższym, dla tej populacji stopa bezrobocia w IV kwartale 2015 r. wyniosła 3,6%. Najwyższą stopę bezrobocia (14,7%) odnotowano wśród osób o najniższym poziomie wykształcenia (co najwyżej gimnazjalne). Podobne tendencje odnotowano biorąc pod uwagę płeć, przy czym stopy bezrobocia liczone dla poszczególnych poziomów wykształcenia w populacji kobiet były nieco wyższe niż wśród mężczyzn. Stopa bezrobocia dla osób z wykształceniem wyższym wyniosła 3,1% wśród mężczyzn i 4,0% wśród kobiet, natomiast wśród osób z wykształceniem co najwyżej gimnazjalnym miernik ten wyniósł odpowiednio 14,4% i 15,3%.

Biorąc pod uwagę miejsce zamieszkania również najmniejsze natężenie bezrobocia odnotowano wśród osób legitymujących się wykształceniem wyższym, a największe wśród osób z niskim poziomem wykształcenia, jednakże osoby o niższym poziomie wykształcenia (lub bez przygotowania zawodowego) na wsi są w lepszej sytuacji niż w mieście. Wskazuje na to niższa stopa bezrobocia odnotowana wśród mieszkańców wsi w porównaniu z mieszkańcami miast - dla osób z wykształceniem co najwyżej gimnazjalnym 12,5% na wsi wobec 18,5% w mieście, dla osób z wykształceniem zasadniczym zawodowym odpowiednio 7,4% wobec 9,7% oraz dla osób posiadających wykształcenie średnie ogólnokształcące odpowiednio 10,1% wobec 10,3%.

Przy wyższych poziomach wykształcenia sytuacja jest odwrotna - mniejsza jest stopa bezrobocia wśród mieszkańców miast niż wsi. Dla osób posiadających wykształcenie średnie zawodowe (łącznie z policealnym) stopa bezrobocia wyniosła 6,2% wśród mieszkańców miast wobec 6,6% na wsi, natomiast wśród bezrobotnych z wykształceniem wyższym - odpowiednio 3,0% wobec 5,6%.  Liczba osób bezrobotnych poszukujących pracy wyniosła 1173 tys. (629 tys. mężczyzn i 544 tys. kobiet), co stanowiło 96,9% całej populacji osób bezrobotnych (96,5% dla mężczyzn i 97,5% dla kobiet). Pozostałe osoby bezrobotne nie poszukiwały pracy, ponieważ już ją znalazły i oczekiwały na jej rozpoczęcie (w ciągu 3 miesięcy) oraz były gotowe do jej podjęcia.

Najczęściej wskazywanymi metodami poszukiwania pracy w IV kwartale 2015 r. było przeglądanie ogłoszeń - tę metodę wskazało 861 tys. osób bezrobotnych poszukujących pracy, poszukiwanie pracy poprzez krewnych i znajomych (857 tys. osób) oraz poprzez powiatowy urząd pracy (853 tys. osób). Metody te były najczęściej wskazywane zarówno przez mężczyzn, jak i kobiety oraz mieszkańców miast i wsi, różna była jedynie ich kolejność dla poszczególnych subpopulacji. Biorąc pod uwagę płeć przeglądanie ogłoszeń było na drugim miejscu; kobiety najczęściej wskazywały na poszukiwanie pracy poprzez urząd pracy, natomiast mężczyźni - poprzez krewnych i znajomych.

Absolwenci

W IV kwartale 2015 r. kryteria pozostawania bezrobotnym według BAEL spełniało 109 tys. absolwentów różnego rodzaju szkół. Stopa bezrobocia wśród absolwentów wyniosła 25,0% i zmniejszyła się w stosunku do poprzedniego kwartału (o 3,4 p.proc.), jak również w skali roku (o 2,3 p.proc.).

Wskaźnik ten był wyższy w populacji mężczyzn (29,2%) niż kobiet (20,9%) oraz wśród mieszkających na wsi (30,7%) niż w mieście (19,8%). Najmniejsze natężenie bezrobocia odnotowano wśród absolwentów szkół wyższych - 15,9%, a największe wśród absolwentów szkół zasadniczych zawodowych (45,5%). Chociaż stopa bezrobocia obliczona dla ogółu absolwentów zmniejszyła się w porównaniu do obu analizowanych okresów, to biorąc pod uwagę poszczególne grupy wyodrębnione ze względu na poziom wykształcenia odnotowano zarówno spadek, jak i wzrost natężenia bezrobocia w obu analizowanych okresach.

Znacznemu spadkowi uległa stopa bezrobocia absolwentów szkół średnich ogólnokształcących (o 15,6 p.proc. w skali kwartału i o 18,4 p.proc. w okresie roku) oraz, w mniejszym stopniu, absolwentów szkół wyższych (po 5,2 p.proc. w obu okresach). Wzrost stopy bezrobocia odnotowano natomiast w dwóch pozostałych grupach: silniejszy wśród absolwentów zasadniczych szkół zawodowych (odpowiednio o 3,4 i 8,2 p.proc.) oraz, w mniejszym stopniu, wśród absolwentów szkół policealnych i średnich zawodowych (odpowiednio o 1,6 i 1,8 p.proc.).

Raport powstał na podstawie uogólnionych wyników reprezentacyjnego Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności (BAEL), przeprowadzonego przez Główny Urząd Statystyczny w IV kwartale 2015 roku. Publikację można znaleźć na stronie internetowej GUS:  

Źródło GUS

Artykuł pochodzi z kategorii: Kategoria główna

POLECANE zwiń