Czego lekarz ci nie powie?

Wtorek, 13 stycznia 2009 (08:33)

Praktycznie każdy zawód wiąże się z pewnymi obowiązkami, przywilejami, bądź dochowaniem tajemnicy. Zawód lekarza charakteryzuje się powszechnie znana tajemnicą lekarską. Jest ona jedną z najbardziej ugruntowanych zarówno w prawie, jak i w etyce. O obowiązku zachowania przez lekarza tajemnicy mowa jest już w przysiędze Hipokratesa ("Cokolwiek bym podczas leczenia, czy poza nim, z życia ludzkiego ujrzał, czy usłyszał, czego nie należy na zewnątrz rozgłaszać, będę milczał, zachowując to w tajemnicy.").

Zdjęcie

/AFP
/AFP
Tajemnica lekarska należy też, obok tajemnicy adwokackiej i dziennikarskiej, do najbardziej chronionych, co przejawia się np. w poważnym ograniczeniu możliwości zwolnienia lekarza z obowiązku jej zachowania nawet w postępowaniu karnym Podobnie jak z innymi tajemnicami zawodowymi: tajemnica lekarska nie ma na celu ochrony sumienia lekarza i jego komfortu psychicznego, ale przede wszystkim ochronę praw pacjentów. Prawem pacjenta jest, bowiem zachowanie w tajemnicy informacji związanych z jego leczeniem, przede wszystkim zaś informacji o stanie jego zdrowia, a czasem nawet o samym fakcie leczenia.

Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza obowiązek zachowania tajemnicy obejmuje informacje związane z pacjentem, a uzyskane w związku z wykonywaniem zawodu. Tajemnicą są objęte wiadomości o pacjencie i jego otoczeniu uzyskane przez lekarza w związku z wykonywanymi czynnościami zawodowymi. Oczywistym jest, że zapytany podczas wywiadu pacjent odpowiada na pytania o wszelkie wcześniejsze choroby, a zwłaszcza zakaźne oraz ewentualne wcześniejsze zabiegi i hospitalizacje, bowiem ta wiedza potrzebna jest lekarzowi do podejmowania decyzji o metodzie leczenia. Należy podkreślić, że źródłem informacji o pacjencie nie musi być wyłącznie on sam. Informacje uzyskane przez lekarza mogą pochodzić również np. od osób najbliższych pacjentowi, które - w sytuacji, kiedy jest on nieprzytomny czy w związku z jego wiekiem - mogą być bardzo pomocne przy doborze właściwej metody leczenia. Sam pacjent, jak i inne osoby często też dostarczają wyniki wcześniejszych badań i analiz, karty informacyjne, dokumenty zawierające dane objęte tajemnicą lekarską. W związku z tym obowiązkiem lekarza jest zachowanie w tajemnicy wszystkich tych informacji uzyskanych zarówno od innych osób bezpośrednio, jak i w postaci dostarczonej dokumentacji medycznej. Ponadto tajemnicą lekarską objęte są nie tylko ewentualne wypowiedzi ustne lekarza, ale także sporządzane przez niego dokumenty, takie jak np. zaświadczenia, opinie itp. Dokumenty te wydawane mogą być tylko uprawnionym osobom.

Co do zakresu podmiotowego stwierdzić należy, że tajemnica lekarska obowiązuje w zasadzie do wszystkich osób i innych podmiotów poza samym pacjentem. W szczególności tajemnica lekarska nie pozwala także na przekazywanie informacji uzyskanych w związku z wykonywaniem zawodu lekarza innym pracownikom zakładu opieki zdrowotnej - od personelu medycznego począwszy na administracji skończywszy - jeżeli nie uczestniczą oni w procesie leczenia. Informacje niezbędne należy przekazać innym lekarzom lub innym uprawnionym osobom w związku z udzielaniem świadczeń medycznych, w szczególności zaś pielęgniarkom, ale tylko w zakresie, w jakim jest w tym celu potrzebne. W odniesieniu do pielęgniarek należy wskazać przepis art. 22 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o zawodzie pielęgniarki i położnej zgodnie, z którym pielęgniarka ma prawo do żądania od lekarza informacji niezbędnych do wykonywania jego zleceń. W sytuacji, kiedy pacjent jest nieletni lub ubezwłasnowolniony, ewentualnie nieprzytomny lub niezdolny do zrozumienia znaczenia informacji, tajemnica lekarska nie obowiązuje w stosunku do osób, które mają prawo do wyrażania zgody za pacjenta na wykonywanie zabiegów medycznych, co odnosi się do przedstawiciela ustawowego lub opiekuna faktycznego.

Ustawa o zawodzie lekarza wylicza przypadki, kiedy lekarz jest zwolniony z obowiązku zachowania tajemnicy lekarskiej. Zgodnie z art. 40 ust. 2 ustawy o zawodzie lekarza, jest on zwolniony z obowiązku zachowania tajemnicy lekarskie, gdy:

1) tak stanowią inne ustawy;

2) pacjent lub jego przedstawiciel ustawowy wyrażają na to zgodę;

3) zachowanie tajemnicy może stanowić niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia pacjenta lub innych osób;

4) badanie lekarskie zostało przeprowadzone na żądanie uprawnionych na podstawie odrębnych ustaw organów i instytucji;

5) zachodzi potrzeba przekazania niezbędnych informacji o pacjencie związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych innemu lekarzowi lub uprawnionym osobom uczestniczącym w udzielaniu tych świadczeń;

6) jest to niezbędne do praktycznej nauki zawodów medycznych;

7) jest to niezbędne do celów naukowych.

Śmierć chorego nie zwalnia od obowiązku dochowania tajemnicy lekarskiej.

Reklama

Więcej na temat:tajemnica lekarska | zawód | lekarz | tajemnica

Zobacz również

  • PIP: Przedsiębiorcy nadużywają praw pracowniczych

    Od 1 stycznia do 31 sierpnia br. inspektorzy Państwowej Inspekcji Pracy przeprowadzili blisko 16 tysięcy kontroli podczas których stwierdzili nieprawidłowości dotyczące czasu pracy. Prawie jedna... więcej